TEFSÎR- SUREYA FATÎHA

  • PDF

 

Pé nomé Homé Rehman u Rehîm u

Hemd qé Rebbé alemon Allah î u

O Rehman u Rehîm u

Wayér ruejé dîn u

Ma Ti rî teyna îbadet kenî u ma Ti ra teyna yardim wazenî

Ma biresni reyeyo raşt u reyeyé éynon ku Ti nîmet da u (do) yin

Reyé xezebbiyayon u şaşmendon né.

Mekke di nazil bî ya. Hot ayet a. Pé ina sure Quron bîya a u acora ay ra omo vatiş “Fatîha”. Ina sureya mubarek sureyon nazîlbîyayon verînon ra wa. Çimkî wext Quron nazil bi hema dima nimaj ferz bi. Nimaj rueja verîn ra nat omo kerdiş. Vercu di dor bi. Nomé ya bîn zî estî.

Muşrîkon pé nomé hubel u menat u uzza destpékerdén u Allah Teala ma rî emir kerd ku ma pé nomé Yi destpé bikeri gurîyon xwi. Bî suré Tewbe saré her sure di “bismîllah” esta.

Rîwayet di omi Ubeyy laj Ke’b (re) hz. Péyxembér (es) rî sureya Fatîha wend, Qasid Homé (es) yi ra va: Ez pé nomé Ê zat sond wonena ku gon mi Yi dest do ina sure ti wenda nî Tewrat di u nî Încîl di u nî Zebur di u nî zî Quron di omî ya. A seb’ul mesanî (hot ayet tekrarbiyayi) wa. (Buxarî, Tîrmîzî).

Nomé ya bîn: Ummul Kîtab, Seb’ul Mesanî, Şafîye, Wafîye, Kafîye, Esas u Hemd…

Hemd: Pé heskerdiş yew rî perestîşkerdiş u.

Ellah: Nomé Homé u xususî u. In nome nîdîyenu yew tenék bîn î. Heqîqî mebud Ellah teyna u.

Rebb: Kelîmeyé “terbîye” ra omo u. Terbîye: gurîyon yew xwi ser guretiş u hal yi holkerdiş u.

Alem: Bî Homé her çi estu hemi: îns u cînn u meleket…. Kelîmeyé “ ‘îlm” ra omîya u mené ya “îşaret” u. Yanî alem her çî ku îşaret kenu yewtîyé Allah.

Rehman: Mené ya wayér rehm u şefqata gird. Rizq u îhtîyacé kafirî u bisilmonî herkés dayox u.

Rehîm: Rehm u şefqaté yi daîmî wa. Rehmé Homé rueja axîret/bîn di bisilmonon ser teyna wa.

Dîn: Her kom çi bikeru ay vînen u.

Îbadet: Homa Teala ver mil çotkerdiş u. Qé Ellah îbadet rî omîya îstîmalkerdiş.

Amîn: Ina kelîme Quron ra nî a la hedîs di warîd bî a acora ma wonenî.

Her kom pé bismîllah destpé nîkeru gurî xwi o gurî yi ebter/bîbereketin u.

Merdim bisilmoni her zeman u zemîn di Homé rî hemd xwi on u. Acora omîya vatiş: Bî hal kufr u heqq ra şaşbîyayi qé her hal xwi ma Homé xwi rî hemd ken î.

Rueja Dîn di her kom çi kerdu ay vînenu u pé ay hesab xwi donu Homé. Ayet di: a ruej çé xér yew tenék nîresenu tenék bîn. Guré herkés Home rî mend u” (înfîtar: 19).

Homa Teala m arî ayeton xwi di edebon zî musnenu. Ayet din î vatu: Ez Ti rî îbadet kena u Ti rî yardım wazena” vatu: Ma Ti… yanî her gurî xwi di tîdirî hereketkerdiş u cemetbîyayi tewsîye kenu. Şuuré “ez” né, şuuré “ma”. Înson yew şexsîyeték cemetkî u. Ferdî/yewî nî u. Rehmé Homé cemet di rî wa.

“Mi Fatîha binaté xwi u ebdon xwi di bar kerd a. Hetta nîmé sure Mi hemd kenu u nîme bîn di Mi ra wazen u. Mi ra çita biwazu Ez dona yi.” (Hedîsa Qudsî)

BU MAKALEYİ SOSYAL MEDYADA PAYLAŞ