ŞERTÎ NIMAJ

  • PDF

 

 

Şert yew çî temél o çî î. Şert yew çî felqé o çé nî î. Ma neéşken vaj; çi wext şert bibén o çî pé in şert yén ca o zî gerek bib u. Mesela destmaj qé nimaj yew şertu la her kom destmaj bigeru şert nî u nimaj bikeru, belka Qur’on wonenu, belka ca ra xwi rî destmaj guretu u qayil her daîm destmajın bu.

Vér dest pé kerdiş nimaj şert ponc heb î:

1- ‘Uzwon hedes u necaset ra pakkerdiş

Hedes: Bi destmajî u cinabetî ra.

Necaset: Pîsî. Merdim zon qismék cé yi di pîsî esta la cé ay nîzon o ca hemi şiwen u. Zon yi ser pîsî esta la eger nîzon çi cada puet hemi şiwen u.

2- Pé pueték pak ‘ewret qefilnayiş: ‘Ewrét comyerdon binaté nak u kapiké zonî wa. ‘Ewrét cînyon bî dest u rî her ca u. Merdim cayé ku berz di nimaj bikeru u binî ra yew ‘ewrét yi bi vînu in vînayiş zirar nîdonu nimaj. A puet inson donu xwi ra gereka barî nîbu, con înson nîmuejnu ra. Ca tarî di zî ‘ewret qefilnayiş ferz u.

3- Cayé ku pak di nimaj kerdiş: O ca merdim nimaj kenu pay vindertiş, runiştiş, ruku’ u secdi di con u puét yi gunenî peru gereka paki bu. Pîsî cé sîné yi di bu u nîgunu yi rî zirar pîsî çin ya. Merdim ser puet necîs bi bu u in puet pé herekét merdim eger hereket biku nimaj é merdim ca di nî u.

4- Zonayiş wext nimaj:

5- Vér xwi çarnayiş qible: Pé sînî vér xwi hét qible tadayiş ferz u, rî merdim hét qible di nî bu mekruh u. Merdim heywon ser di nimaj bikeru u qible ra şaş nî bu, ruku’ u secdon xwi bîyar ca nimaj yi ca do. Merdim eger cé qible bizonu u merdimék bîn teqlîdkerdiş yi rî herom u. Né eger nîzonu merdim raşték ra persen u.

Di halon di merdim eşken xwi qible ra ta bi du.

a-Ters: In ters ya kafiron u ya zî dizdon ver ben u. (In behs nimaj térs di yen u). Ferz yaxut sunnet farq nîken u.

b- Sefer/gérayiş di heywon/’erebi ser di nimaj sunneton téna eşken biker u.

Necasêt ‘ef bıyayê

1- ‘Edeton di a gun tay hesibyen a

2- Guné é heywonon ku guné yin nîrişyen a.

3- Guné înson zaf bu u her zemon bî u: Zé guné birînon. Yew şert est ku gereka merdim a birîn nîpilizn u.

4- Aw ku wext rakotiş di fek ra yena u bena pueton u bedén ser. Aw necîsa la te di ‘ef esta.

5- Çomor sér reyon. Pé ina şert gerek merdim xwi çomor ra bi paw u. Eger merdim biku war u bibu çomur in çomur necîs u. Zemon ra zemon in ‘ef kerdiş di ferq est a. Mesela zimiston çomur zafu u ominon tay u. O ‘ef zimiston di estu u ominon di çin yu.

6- Tedawî însonon di eger asté pak çinî bé u necîs bibén qé yinon ‘ef est a. In ‘efkerdiş îlacon di zî est u.

7- Merdim pakîyé xwi pé aw téna bikeru u ték pîsî bimonu ay rî ‘ef est a.

8- Tuy u muy heywonon guéşt yin yenu wer u tay tuy u muy é heywonon guéşt yin nîyenu werdiş di ‘ef est a. Ê heywon înson nuşén ci muyon u arax yin di ‘ef est a.

 

BU MAKALEYİ SOSYAL MEDYADA PAYLAŞ